Bebeklerde kabızlık

Kabızlık bebeklerde ve küçük çocuklarda sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır. Her bebeğin bağırsaklarının çalışma düzeni ve dışkılama sıklığı farklıdır. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Alper Bıçkıcı bebeklerde kabızlık hakkında...
Bebeklerde kabızlık

Kabızlık bebeklerde ve küçük çocuklarda sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır. Her bebeğin bağırsaklarının çalışma düzeni ve dışkılama sıklığı farklıdır. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Alper Bıçkıcı bebeklerde kabızlık hakkında bilgiler verdi.

Bebekler ilk idrarını 24 saat içinde, kakasını ise doğumdan sonraki 48 saat içinde yapmalıdır. Aksi durumda idrar ve bağırsak yollarında problem söz konusudur. Yenidoğan bebeklerin azımsanmayacak kısmınca 7 güne varan kaka yapamama durumuyla hekim olarak sıklıkla karşılaşmaktayız. Doğum sonrası ve ek gıdalara geçişte birçok aile bu sorunu yaşamaktadır.

Kabızlık neden olur?

Anne karnındaki bebeğin bağırsaklarında amnios sıvısı vardır. Doğum sonrası anne sütü veya mama ile beslenmeye başlanınca, viskozitesi amnios sıvısından farklı olan süte bağrsakların alışma süreci, kabızlığın bebekteki ilk tanımı olacaktır. Ancak her bebekte kabızlık olacak diye bir şey yoktur. Anne sütü alanlarda kabızlık çok daha az görülmektedir. Yine normal doğumla
dünyaya gelen bebeklerde bağırsak florası doğal olduğundan kabızlık ya da ishal gibi sorunlar daha az görülmektedir. Yenidoğan döneminde bebeğin 15 günde bir kilo takibi yapılır. Yeterli kilo alımı varsa ve kakasının kıvamı sert değilse, kaka üzerinde kan benzeri lekelenme de yoksa, endişe edecek bir durum yoktur. Zamanla kendiliğinden geçecektir. Her ıkınma ve bebeğin sıkıntılı hali kabızlık olarak değerlendirilmemelidir. Ağrılı, kanamalı, sert keçi pisliği gibi dışkılama varsa veya normal dışkılama sıklığı fazladan 2-3 güne çıktıysa, kabızlık olarak tanımlanıp tedavi edilmelidir.

Beslenme ve kabızlık ilişkisi

Ek gıdalara geçiş aynı şekilde bağırsak alışkanlıklarının değişmesi manasına gelir. Ek gıdalara geçişte bu nedenle uyumu en güzel şekilde sağlamak, ailelerin görevidir. Yani ek gıdalara geçiş zaten belli bir prosedürde sağlanmalıdır, Önce yoğurt, meyve suyu, muhallebi, sebze çorbaları gibi sıvı gıdalar 4-6 aylık dönemde teker teker en fazla yarım çay bardağı verilerek başlanılmalı ve alerji, ishal, kabızlık gözlenmelidir, Daha sonraları 6’ıncı aydan itibaren püreler ve peynir ezmesi gibi kıvam artırılmalıdır. Ancak unutulmaması gereken nokta, ek gıdalar ilk 1 yaş içinde yüzde 30’luk besin kısmını karşılarken anne sütü veya mama yüzde 70’lik kısmı oluşturmalıdır. 1 yaşından sonra oran tersine döndürülebilir.

Ek gıdalara eklenen patates, muz, pilav, nişasta, makarna, pirinç lapası kabızlığın nedeni olabilir. Bu besinlerin ishallerde tedaviye destek olarak verildiği bilinmektedir. Öyle ki fazla verilmesinin kabızlıkla sonuçlanacağı aşikardır. Ölçülü miktarlarda verilerek bebeğin, ishal ya da kabızlık sınırına gelmesi önlenmelidir. Nişasta kesinlikle ek gıda olarak bebeklere verilmemelidir, inek sütünün 1 yaşından önce verilmeme sebepleri arasında kansızlık ve alerjinin yanı sıra kabızlıkta sayılabilir. Fazla verilen inek sütü, kabızlığın tek başına sorumlusu olabilir.

Kabızlığın korkulan özellikle 2 nedeni vardır:

ilki doğumda hemen farkedilemeyen kromozom anomalilerinden biri olan ‘Down Sendromu’dur. Kabızlık, büyük dil, ense kökünün kısa olması ve çekik göz yapısı ile haftalar içinde kendini daha net belli edecek durumdur. Zamanla zeka geriliği ve kalp problemleri ile 20-25 yaşlarında kaybedilen hastalardır. 40 yaşından sonra anne olan kadınlarda Down sendromlu bebek doğurma şansı belirgin bir şekilde fazladır. Ancak Kadın Doğum Uzmanları tarafından takip edilen gebelerde bu hastalıklara karşı test yapıldığından, yenidoğan bebeklerde kabızlık sebepleri arasında daha az düşünülmektedir.

Diğer bir sebep ‘Hipotroidi’ denilen tirod enzimlerinin eksikliğidir. Bütün sağlık kuruluşlarında 1 -2 haftalıkken tiroid hormonları rutin olarak, bu amaçla bakılmaktadır. Erken tanı koymak çok önemlidir. Çünkü bebeklik döneminde tiroid hormonları dışarıdan verilmezse zeka geriliği kaçınılmaz gerçekleşmektedir.

Bebeklerde fitil kullanımı nasıl olmalı?

Fitil, dik bir şekilde yavaşça tahriş etmeden uygulanmalıdır. Fitil üzerinde tırtıklı yapı varsa düzeltilmelidir. Tam fitil mi yoksa yarım fitil mi olması gerektiği hekimle görüşülmelidir. Bebek fitili dışarı atıyorsa 5 dakika kadar kalçayı iki taraftan kavrayıp popoyu sıkıştırmak çözüm olmaktadır.

Bebeklerde fitil kullanımının zararı var mı?

Her ne kadar fitil kullanmak zararsız gibi görünse de, hızlı ve düzensiz uygulanması ile hassas yapıda olan anüs zedelenir. Kanama ve ağrı ortaya çıkar. Ağrıysa, kaka yapmama refleksini oluşturacaktır, Sertleşen kaka, ağrıyı ve kanamayı artırır. Yani birbirini tetikleyen kısır döngü ortaya çıkacaktır.

Göz kürelerine basılma ile bayılmanın ya da kalp hızının ve solunumun yavaşladığını duymuş olabilirsiniz. (Vazovagal Refleks.) Bu sinirsel bir reflekstir. Aynı olay popoya uyarıda da olabilmektedir.

Çok nadir olabilmekle birlikte erken doğan bebeklerde bu riskin olduğunu unutmamalısınız.

Bebeklerde fitil alışkanlık yapar mı?

Fitil aslında uzun vadeli değil geçici çözümdür. Sertleşen kakayı yumuşatıp attırmak, bebeğin karın içindeki basıncı azaltmak ve ağrısına son vermek için uygulanır. Akut durum atlatıldıktan nedene yönelik tedaviler uygulanmalıdır. Ancak kabızlığa neden olan sorunu çözmeden sürekli fitille dışkılama sağlanıyorsa, artık anal sfinkter denilen anüste kasılan kaslar gevşemek için her seferinde fitil uyarısını isteyecektir. Böylece sık sık kullanılan fitil vücut için sürekli ihtiyaç haline dönecek, alışkanlık yapacaktır.

Bebeklerde ne tür sorunlar için fitil kullanabiliriz?

Fitil çok tercih edilen tedavi seçeneği olmamakla birlikte, bazı durumlarda vazgeçilmez olabilmektedir. Avantajları ve kullanım yerleri şunlardır.

Verilen ilacın kana geçiş hızı ve etki etme süresi daha hızlıdır. Yüksek ateş veya Epilepsi nöbetlerinde etkilidir. Ağızdan alamayan ve havale geçiren bebekler ve çocuklar için hem ateş düşürücü hem de havale kasılmalarını durdurucu fitiller kullanılmaktadır. Damar yolu açılamayan bilinci kapalı bebekler için seçenekler arasındadır.

Kategoriler
Anne-Bebek

Benzer Konular

  • Tavşan-Dudak—Yarık-Dudak

    Tavşan Dudak – Yarık Dudak

    Anne karnında meydana gelen doğumsal bozukluklardan biridir. 1000 gebelikten 1’inde görülür. Kız çocuklarda görülme sıklığı erkek çocuklara göre daha yüksektir. Olası nedenler: Anne karnında, 4.-7. haftalarda dudak, 7.-12. haftalarda...
  • Bebeği Sıcaktan Korumak

    Bebeği Sıcaktan Korumak

    Bebeğiniz çok küçük bile olsa sıcak yaz günlerinde kalın giydirilmeye ihtiyaç duymaz. Çoğu anne bebeğini aşırı giydirir. Anlamanız gereken şey bebeği havanın sıcaklığına göre giydirmektir. Normalde aşırı üşüyen ya...
  • Bebek ve Oyunlar-947844756

    Bebek ve Oyunlar

    İlk aylarda bebeğinizle yakın temasda bulunmanız, ona sık sık sarılmanız, evi gezdirmeniz, onunla konuşmanız zaten yeterlidir. Yüzünüzü değişik şekillere sokun, parlak renkli ses çıkaran bir objeyi sallayarak sağa sola...
  • İdeal Banyo ve Oda Sıcaklığı

    Bebek ve Disiplin: Disiplin Ama Nasıl

    Uzmanlar tatlı sert bir disiplinden yanalar. Bebeğe karşı ne çok sert olmalısınız ne de aşırı yumuşak. Her iki uç da bebeğin zarar görmesine sebep olur. Dayak eskiden bir dereceye...