Türk Çingeneler çok çok iyi

Çingeneler üzerine araştırmalar yapan Adrian Mash ile Türk ve dünya Çingenelerini konuştuk… Mash, Greenwich Üniversitesi’nde Çingene kültürü üzerine dersler veriyor ve araştırmalar yapıyor. Mash’a göre, park yasağının ve ırkçılığın...
Türk Çingeneler

Çingeneler üzerine araştırmalar yapan Adrian Mash ile Türk ve dünya Çingenelerini konuştuk…

Mash, Greenwich Üniversitesi’nde Çingene kültürü üzerine dersler veriyor ve araştırmalar yapıyor. Mash’a göre, park yasağının ve ırkçılığın olduğu İngiltere’de Çingene olmak zor. En kötü durumdakiler ise sürekli tutuklanan, dazlaklar tarafından dövülen Doğu Avrupa Çingeneleri. Mash, Başbakan Erdoğan’ın Helsinki’de yaptığı konuşmayı çok beğenmiş. Erdoğan, “Polonya, Macaristan gibi Çingenelere işkence uygulayan ülkeleri AB’ye almayı düşünüyorsunuz, bize neden böyle davranıyorsunuz” demişti

Adrian Mash safkan bir İngiliz Çingenesi. “Haydi canım, İngiliz’in Çingenesi mi olur? ” diyenlere; “Evet var” diyor kendisi. Sadece İngiltere’deki Çingeneler değil, dünyanın bütün Çingeneleri giriyor ilgi alanına. Londra Greenwich Üniversitesi’nde Çingene kültürü üzerine dersler veren Adrian Mash’la Edirne’den Sulukule’ye Türk Çingeneleri üzerine konuştuk…

‘İlle de Roman olsun, ister çamurdan olsun, o da Allah’ın kulu, her kim olursa olsun’ diyen Çingene parçasının, ‘O da Allah’ın kulu, her kim olursa olsun’ kısmı ile girelim mevzuuya. Çünkü esas mevzuu bu. Geçen hafta sonu İstanbul İsveç Araştırma Enstitüsü tarafından İsveç Konsolosluğu’nda düzenlenen ‘İstanbul Romani Studies Conference’a Hollanda’dan, Türkiye’den, Romanya’dan ve İngiltere’den katılan akademisyenler, fotoğrafçılar, gazeteciler, Çingeneler ve gönüllüler de aynen bunu söylediler. İkinci seminer mayısta. Hal böyle olunca, seminerleri düzenleyen ve eylülden beri İstanbul’da çalışmalar yapan Adrian Mash ve Roman Araştırma Uzmanı olarak gönüllü çalışan Elin Strand ile Tayyip Erdoğan’dan Doğu Avrupa’ya kadar uzanan bir muhabbet gerçekleştirdik…

* Eylülden beri İstanbul’da Çingeneler üzerine araştırmalar yapıyorsunuz. Bu süre içinde en fazla ilginizi çeken neler oldu?
Bilgi Üniversitesi ve sivil gazetecilerin de olduğu bir grupla birlikte çalışıyoruz. Türkiye’de bu konuda çok fazla malzeme var. Özellikle Osmanlı arşivlerinde çok fazla bilgi bulunuyor. Batı, tüm bu bilgiye, kendi gözüyle baktığı için, sağlıklı bir bakış açısı edinememiş ya da gerçekler görmezden gelinmiş. Bize bu anlamda en ilginç gelen şey, 16. yüzyıldan gelen, İngilizlere dair izlere rastlamak oldu. Osmanlı İmparatorluğu zamanında çok zengin ve renkli bir kültür varmış sonuçta bu topraklarda.

* Konuştuğunuz Çingeneler köklerinden haberdar mı?
Bazıları haberdar. Tophane ve Sulukule’de dolaşırken; “Nerelisiniz? ” diye sorduğumuzda, “Sofya ya da Selanik” diyorlar. Genellikle söylenen ise “Türk’üz” oluyor. Önemli olan kökleriyle ilgili bir merak içinde olmaları. Birçok Çingene bunu umursayıp araştırmaz.

* Türkiye’nin Çingenelere yaklaşımını nasıl buldunuz peki?
Çok çok iyi. Özellikle de Bulgaristan, Romanya, Çekoslovakya ve Macaristan gibi ülkelerle karşılaştırıldığında görünen böyle. Çünkü Doğu Avrupa’da Çingenelere karşı inanılmaz bir baskı var. Polis tarafından dayak yiyorlar, dazlaklar tarafından dövülüyorlar, evleri yakılıyor ya da suçsuz yere tutuklanıyorlar. Tüm bunlar düşünüldüğünde, Türkiye’nin yaklaşımı çok iyi. Çingenelerin hayat standartlarının iyi olmadığını görüyorsunuz tabii, ama bu, sadece onlar için geçerli değil. Bu, daha genel, ekonomik bir problem, yoksa onlar Çingene olduğu için olan bir şey değil.

* Doğu Avrupa dışındaki manzara nasıl?
Avustralya, Kanada gibi ülkelerde Çingene kültürü çok daha yerleşik artık. Kendilerine ait kiliseleri, kültürel ve politik çalışmalar yapan grupları ile daha organizeler. Roman kültürüne sahip çıkıyorlar. Özellikle internet üzerinden çalışmalar yapan çok fazla grup var. Hatta ulus olma çabaları içinde olanlar bile var. Ulusal Roman Topluluğu oluşturmak istiyorlar. Türkiye’deki Çingenelerin Müslüman olmaları, belki onları böyle çalışmalardan uzak tutuyor. Onlar sonuçta biz Türk’üz diyorlar. Bunun haricinde bir Çingene ulusu oluşturma peşinde değiller. Osmanlı zamanından beri böyle farklı farklı etnik kimlikler aynı topraklar içerisinde yaşamaya alışmışlar.

Kategoriler
Yaşam
Henüz Yorum Yok

Cevap bırakın

*

*

Benzer Konular

  • Çingeneler ve Getto Savaşları

    Çingeneler ve Getto Savaşları

    Çingeneler ve getto savaşları haklarındaki yanlış kanıyı silmek için mücadele eden Çingene Kültürünü Araştırma Federasyonu Başkanı Mustafa Aksu, geçenlerde, Ankara’ya geldi ve başta ANAP olmak üzere bazı kurumları ziyaret...