Rio 2012

Dünya hızla artan nüfus ve tüketimi daha ne kadar kaldırabilir? Hayatın merkezine ekonomiyi değil de ekolojiyi koysak nasıl olurdu? Bakalım bu zirvede insanoğlu, küresel ısınma nedeniyle bizzat kendisinin soyu...
Rio 2012

Dünya hızla artan nüfus ve tüketimi daha ne kadar kaldırabilir? Hayatın merkezine ekonomiyi değil de ekolojiyi koysak nasıl olurdu? Bakalım bu zirvede insanoğlu, küresel ısınma nedeniyle bizzat kendisinin soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir canlı olduğunu fark edebilecek mi?

Sürdürülebilirliğin babası

Sürdürülebilir kalkındırmanın en yaygın kabul gören tanımı şu: “Günümüz ihtiyaçlarının gerektirdiği kalkınmanın gelecek kuşakların gereksinimlerini karşılama kabiliyetlerini ortadan kaldırmayacak şekilde gerçekleşmesi.

Sürdürülebilirlik kavram olarak ilk defa, 300 yıl önce yaşamış bir ormancının oğlu olan Hans Carl von Carlowitz’in “Sylvicultura Oeconomica” adlı çalışmasında dile getirildi. Carlowitz, çalışmasında planlı dikimle kompanse edilebilecek miktardan daha fazla ağacın kesilmemesi gereğinden bahsediyordu.

1972 yılında İsveç’in Stokholm kentinde yapılan Birleşmiş Milletler Çevre Konferansı’nda alınan bir kararla, 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kabul edildi. Ama haziranın çevre gündemi burada bitmiyor. 20-22 Haziran’da Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde uluslararası bir çevre zirvesi var; çok mühim. İlkini Birleşmiş Milletler 1992’de aynı kentte 115 devlet ve hükümet başkanının katılımıyla düzenlemişti. BM Sürdürülebilir Kalkındırma Zirvesi olarak adlandırılan bu toplantının amacı insanoğlunun yaşadığı ortamı geri dönülemeyecek şekilde tahrip etmesine mani olmanın bir çaresini bulmaktı. 1992’de Rio’daki zirveye katılan Küba Lideri Fidel Castro şöyle diyordu: “İnsan, doğal çevresindeki hızlı yok olma sebebiyle soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmış bir canlı türüdür. Bizse bu tehdidin farkına iş işten geçmek üzereyken varmaktayız.” Castro “İş işten geçiyor” dedikten sonra 20 yıl daha geçti…

Bu yılki Rio+20 zirvesinde, 20 yıl öncekine benzer konular konuşulacak ve bazı kararlar verilecek. Rio+20’nin sloganı “İstediğimiz Gelecek”. Konferansta özellikle üzerinde durulacak olan 7 konu şöyle: Enerji, Yeşil Meslekler, Gıda Güvenliği, Su, Okyanuslar, Sürdürülebilir Şehircilik, Doğal Afetlere Hazırlık…

İki konferans arasında geçen sürede sürdürülebilir ekonomiye geçiş sağlanamadığı gibi o günden beri yerkürede gelişen olaylar ilk konferanstaki iyimserliği ve kararlılığı da yansıtmadı. Bu arada 1992’den 2012’ye dünya epey değişti, bazı meselelerse olduğu gibi duruyor… 1992’de 5.5 milyar olan nüfus 2012’de 7 milyarı aştı. Karbon salımı 2010’da rekor seviyeye ulaştı. Japonya’da
Fukuşima Nükleer Santralı patladı. Her dakika dünyada 23 hektar toprak çölleşiyor. Dünyadaki her 7 insandan biri (1 milyar insan) açlıkla cebelleşiyor. Sıcaklık, iklim değişikliğine bağlı olarak ortalama 1 derece arttı…

Ama olsun, başarısız zirveler de bir anlamda iyidir! Devletler, başarısız sayılabilecek başka zirvelerde sonra işe yarayan girişimlere de imza atmıştı. Pek çok ülke 2006’da, 2020 itibarıyla sera gazlarını 1990 düzeyinin yüzde 20 altına, 2050 itibarıyla de yüzde 80 altına düşürmeyi taahhüt etti. Burada kesintiler “salım ticareti sistemi” yoluyla gerçekleştirilecekti. Sera gazlarını azaltmanın maliyetlerini düşürmek için dünyanın geri kalan tropik ormanlarının yarısından çoğunu kaplayan Brezilya ve Endonezya’ya bu ormanları korunması için ödeme yapılması gerektiği bile dile getirildi. Zira ormansızlaşmayı azaltmak kısa vadede iklim değişikliğini yavaşlatmanın en ucuz yolu. Yine 2009’da 192 ülkenin Kopenhag’daki buluşması, sera gazı indirimleri konusunda yasal zorlayıcılığı olan bir sonuca ulaşamasa da şehirler, eyaletler ve bölgeler sera gazlarını azaltma yolunda çabalıyor. Hatırlayın; varlıklı ülkelerin karbon salımlarını 1990 düzeyine göre yüzde 5.2 oranında düşürmesini öngören 1997 Kyoto İklim Anlaşması bile bunu yapmamıştı.

Sürdürülebilir Türkiye

Rio’da Türkiye’yi temsil edecek olan Kalkınma Bakanlığı, “Çevrenin geleceğini kalıcı olarak değiştirecek” denen 25 proje sunacak. Bu projeler şunlar:

KAMU

■ BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI-Endüstriyel Verimlilik ve Çevresel Performansın KOBİ’ler Düzeyinde Paralel Olarak Geliştirilmesi

■ BURSA İL ÖZEL İDARESİ- Doğal Arıtma Tesisleri ile Temiz Çevre

■ ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI-Enerji Verimliliği Politikaları

■ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ-Elektronik Atıkların Sürdürülebilir Yönetimi

■ KONYA İL ÖZEL İDARESİ- Organik Çilek Üretimi ile Kırsal Kalkınma

■ ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI- Küre Dağları Milli Parkı’nda “Orman Koruma Alanları Yönetiminin Güçlendirilmesi”

STK’lar

■ ÇEVKO- Türkiye’de Sürdürülebilir Bir Ambalaj Atıkları Yönetim Sisteminin Oluşturulması

■ DOĞAL HAYATI KORUMA VAKFI- Konya Havzası’nda Akılcı Su Kullanımı ve İklim Değişikliğine Uyum Çalışmaları

■ GREENPEACE- ‘Küçük Balık Yoksa Büyük Balık da Yok’ Kampanyası

■ KARS YÖRESİ DOĞAL ÜRÜN YETİŞTİRİCİLERİ DERNEĞİ-Yerel Tohumların Sürdürülebilir Köy Projeleriyle Korunması ve Kullanımı

■ TEMA- Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Koruma

■ TTGV- “Türkiye’nin İklim Değişikliğine Uyum Kapasitesinin Geliştirilmesi” Birleşmiş Milletler Ortak Programı kapsamında “Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı”

Özel Sektör

■ AKÇANSA- Atık Isıdan Enerji Üretim Tesisi

■ ANADOLU EFES- Maltlık Arpa ve Şerbetçiotu Tedariki için Yapılan Tohum ve Üretim Geliştirme, Tohumculuk ve Tarımsal Destek Çalışmaları

■ ARÇELİK- KAKTÜS Projesi

■ CoCa COLA – İçecek Mucit Yarışması

■ ECZACIBAŞI- Atık Isı Geri Kazanımı

■ EREĞLI DEMİR ÇELİK- Çevre Yönetim Süreci, Çevre Performans Endeksi ve Sürdürülebilirlik Faaliyetleri

■ FORD OTOSAN- Çevre Dostu Otomotiv Üretimi

■ İÇDAŞ- Değirmencik Entegre Tesisi Sürdürülebilir Su Yönetimi

■ LİPESAA- Bitkisel Atık Yağ Toplama Sistemi

■ ŞEKERBANK- Enerjiyi ve Emeği Koruyan Kredi

Damla ÇELİKTABAN

Kategoriler
Yaşam

Benzer Konular

  • Suyun Mucizeleri

    Suyun Mucizeleri

    Toksinlerden ve şişkinliklerden arının, enerji ve hayatla dolun… İşte gerçek bir “sağlık ve güzellik kürü”. Dümdüz bir karın, esnek bir cilt ve sınırsız enerji için suyun mucizeleriyle tanışmaya hazır...
  • Sporcular İçin Smoothie Tarifi

    Sporcular İçin Smoothie Tarifi

    Smoothie Zamanı Antrenman sonrası sizi canlandıracak üç tavsiye. İster antrenman sonrası enerji depolarınızı yenilemek, ister zaman bulmadığınızda pratik bir öğün yapmak için olsun fark etmez, iyi hazırlanmış bir Shake...
  • Suyumuzu Bulandıranlar

    Suyumuzu Bulandıranlar

    Kırmızı Çizgi’de daha önce yayınlanan “Su Savaşları” başlıklı köşe yazım, okurlarımdan önemli ölçüde olumlu tepkiler aldı. Özellikle Edirne’de “içme suyu imtiyazı ihalesi” ile ilgili olarak yapılan polis operasyonundan sonra...