Kalça çıkığı ve tedavisi

Bebeğinizde kalça çıkığı riski olabileceğinden mi şüpheleniyorsunuz? Ya da bebeğinizi kundakladığınız için kalçasının çıkmasından korkuyorsunuz… İşte bebeklerde ve çocuklarda yaşanan kalça çıkığının nedenleri ve tedavi yöntemleri üzerine Ortopedi ve...
Kalça çıkığı ve tedavisi

Bebeğinizde kalça çıkığı riski olabileceğinden mi şüpheleniyorsunuz? Ya da bebeğinizi kundakladığınız için kalçasının çıkmasından korkuyorsunuz… İşte bebeklerde ve çocuklarda yaşanan kalça çıkığının nedenleri ve tedavi yöntemleri üzerine Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op.Dr. Mehmet Müfit ORAK’tan aydınlatıcı bilgiler.

Kalça çıkığı nedir?

Kalça, uyluk kemiğinin başı ile leğen kemiğindeki yuvanın oluşturduğu eklemdir. Bacak ile gövdenin bağlantı noktasıdır. Leğen kemiği ile uyluk arasındaki eklem ilişkisinin bozulması ise, kalça çıkığı meydana getirir. Kalça çıkığı iki şekilde gelişir: Erişkinlerde travma sonrası gelişen travmatik kalça çıkığı ve doğumsal kalça çıkığı.

Yapılan araştırmalarda, çok az bebekte doğum anında kalça ekleminin çıkık olduğu görülmüştür. Asıl problemin doğum anında kalça ekleminin ram olarak gelişmediği görülmüştür. Problemin, çocuğun büyümesi esnasında yapılan yanlış uygulamalarla ilerlediği ve kalçanın çıktığı tespit edilmiştir.

Çocuğun gelişimine paralel olarak problemin büyümesi nedeniyle ‘Doğumsal Kalça Çıkığı‘ olan ismi ‘GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ’ olarak değiştirilmiştir.

Çocuklarda kalça çıkığı neden oluşur?

Yeni doğan bebekler, yüzde 90-95 normal kalça, yüzde 0.5 çıkık kalça, yüzde 5-10 displazik (gelişim yetmezliği) kalça ile doğarlar. Anne karnında kalçanın tam olarak çıkması, bazı genetik hastalıklarda gelişen ve zor tedavi edilen bir rahatsızlıktır. Kalçalarında gelişim yetersizliği ile doğan çocukların önemli bir bölümü, hayatın ilk 3 ayında normale döner. Bebeğe hayatının ilk döneminde yapılan yanlış uygulamalar, gelişim yetmezliği olarak tanımlanan kritik kalçalarda çıkığa neden olabilir.

Kundak yapmak kalça çıkığına sebep olur mu?

Evet. Kritik kalça olarak tanımladığımız kalçaya sahip bebeklerde, kundaklama ve sıkı sarılmış beşik yapılması durumunda kalça çıkığı gelişebilir. Aileler, çevrelerinde birçok bebeğe kundak uygulandığını ve çok azında kalça çıkığı olduğunu ifade ederler. Normal kalça ile doğmuş olan bebeklerin kalçalarında, yanlış uygulama yapılsa da çıkık gelişmez.

Kalça çıkığı kimlerde daha sık görülür?

Ailesinde kalça çıkığı olan bebekler, annenin ilk doğumu kız bebek ise, anne karnında ters duran (makat geliş) bebekler, sezaryenle doğmuş olsalar bile risk altındadırlar.

Ayrıca boyun eğriliği, ayak eğriliği, diz çıkığı, omurga rahatsızlığı ve nörolojik hastalığı (spastik felç) olan bebekler, kalça çıkığı açısından tetkik edilmelidirler.

Kalça çıkığı sakatlığa sebep olur mu?

Evet. Çıkık kalçanın mekaniği bozulduğu ve bacakta kısalık geliştiği için belirgin yürüyüş bozukluğu (topallama) yapar. İki taraflı çıkıkta ördekvari yürüyüş gelişir. Kişinin bir kalçasındaki bozukluk diğer kalçasını, bel omurgasını, dizini ve ayak bileği hareketlerini bozar ve yaş ilerledikçe bu eklemlerde erken kireçlenme gelişir.

Kalça çıkığının belirtileri nelerdir?

Kalça çıkığının belirtileri bebeğin yaşı ile değişir:

• YÜRÜME ÖNCESİ: Sıklıkla belirti vermez. En sık bulgusu, pli asimetrisidir. Yani kalça ile diz arasındaki çizgilerin farklı olması. Kalça ahduksiyon kısıtlılığı, yani kalça 90 derece bükülmüş iken yana doğru açılmasındaki yetersizlik ve bacakta kısalık, diğer sık görülen bulgulardır.

• YÜRÜME SONRASI: Yürüme öncesi bulgulara ek olarak, yalpalayarak yürüme yani belirgin bir topallama ve bacakta dışa dönüklük vardır.

Kalça çıkığı teşhisi nasıl konur?

Anneden edinilen bilgi ve dikkatli yapılan muayene, teşhisin temelidir. Tanıyı kesinleştirmek için, hayatın ilk 6 ayında kalça ultrasonografisi (USG) yapılır. Kalça USG’si, günümüz şardarında en değerli tanı kriteridir. Bebek, radyasyona maruz kalmaz ve takipte kalça iyileşmesini kontrol etmek amacıyla tekrarlanır. İdeal olarak doğumdan itibaren ilk 4 ila 6 hafta içinde, kalça USG’si yapılması uygundur.

6 ayından büyük bebekler için röntgen çekilir. Röntgen çekimi esnasında, radyasyon kullanılmaktadır. Kalça çıkığı, önemli bir sakatlık sebebi olduğu için gerekli halde röntgen çekimi yapılmalıdır. Genital organlar, radyasyona hassas olduğu için röntgen çekimlerinde bu bölgeler kurşun plakalar ile ışından korunmalıdır.

Kalça çıkığı nasıl tedavi edilir?

Kalça çıkığının tedavisinde, erken teşhis ve tedavi esastır. Hayatın ilk 4 ila 6 haftası içinde teşhis edilen çıkık kalçalar, kısa sürede ve tam şifâ ile tedavi edilebilirler. Bebeğin yaşı ilerledikçe, tedavi zorlaşmakla ve tedaviye bağlı komplikasyonlar artmaktadır. Tedavi 0-6 aylık bebekte bandajlama, 6-12 ay arası anestezi altında gövde-bacak alçısı, 12 aydan sonra ameliyattır. Yaş büyüdükçe, ameliyat büyür. Ancak tedaviden alınan sonuç, zor ve kötü olmaktadır. Tedavide, kalın ara bezi ve çift bez bağlamanın tedavi edici etkisi yoktur.

Kategoriler
Anne-BebekSağlık

Benzer Konular