Jet-Lag diyeti

Jet-Lag, uçakla seyahat sırasında dünyanın zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun bu hızlı zaman değişimine adapte olamamasıdır. Kısaca, yerel saatle beynimizin hipotalamus bezi tarafından düzenlenen vücudun biyolojik saatinin uyumsuzluğu olarak...
Jet-Lag diyeti

Jet-Lag, uçakla seyahat sırasında dünyanın zaman dilimleri geçilirken insan vücudunun bu hızlı zaman değişimine adapte olamamasıdır. Kısaca, yerel saatle beynimizin hipotalamus bezi tarafından düzenlenen vücudun biyolojik saatinin uyumsuzluğu olarak da bilinir.

Yılbaşı, bayram, sevgililer günü gibi özel günler yaklaştıkça tatil planları da artmakta, uzun uçuşlar kapıyı çalmaktadır ya da sürekli iş gezilerine çıkmak zorunda kalan çalışanlar için her daim yoğun bir hava trafiği yaşanmaktadır bu da kişilerde istem dışı da olsa vücut biyolijik ritminde dengesizliklere neden olan Jet-lag yaşanmasına sebep olabilmektedir.

Her ne kadar yaşamı tehdit eden bir durum olmasa da kişilerin tatil süresi veya iş veriminden çalan, her yıl milyonlarca kişiyi sıkıntıya sokan bir uyku bozukluğu olan Jet-Lag beslenme ve yaşam şeklinde yapılacak değişiklikler düzene girebilir. Diplomatlar, iş adamları, sanatçılar, turizmciler, seyahet etmeyi sevenler, pilotlar ve kabin ekibinin sık yaşadığı bu sendromun düzene oturabilmesi için bir hava yolu şirketi uyku bozuklukları uzmanını bünyesine katarak işin ciddiyetini gözler önüne sermiştir.

Son 120 yıldır tüm dünyada kullanılan ve seyahet eden pek çok kişiye yardımcı olan anti-jet lag diyetinin araştırmaları da yapılmıştır ve başarılı sonuçlarından ötürü Argonne tarafından özel bilgisayar programları dahi üretilmiştir. Bu sayede kişiler kişisel planlarını gittikleri zaman dilimlerine göre programlayabilmektedir. Bu uygulama ne kadar başarılıdır tartışılır, biz beslenme ve diyet uzmanları danışanlarımızla her zaman birebir görüşmeler, modifiye diyetler önermekteyiz ama yine de yeniliklerden de uzak durmamakta fayda vardır.

Seyahet edilen nokta ile yaşamakta olduğunuz şehir arasındaki saat farkı açıldıkça artan Jet lag semptomlarının en belirgin olanları uyku saatlerindeki sapmalar, uzun veya kısa ve kalitesiz uyku halleri, tedirginlik hissi, azalan konsantrasyon ve verim, baş ağrısı, kas yorgunlukları, kabızlık veya ishal gibi barsak sorunlarıdır.

Jet-lag’i önlemek için neler yapılabilir?

Öncelikle seyahat amacınız önemli bir toplantıysa, konsantrasyon ve zeka kıvraklığınızın maksimumda olması gerekiyorsa ilk önerimiz gideceğiniz şehire bir iki gün önceden ulaşmanızdır.

Seyahat öncesi dinlenmiş olmalısınız, kafanızda soru işareti bırakabilecek tüm yapılması gereken işler, sıkıntıları silmelisiniz. Uçuş esnasında rahat uyumak için uçağa uykusuz binmek yanlıştır, mutlaka iyi bir egzersiz, doğru bir beslenme ve kaliteli bir uyku ile seyahate çıkmalısınız.
Doğu yönüne uçuyorsanız, gidiş gününüzden 2-3 gün öncesinden normal yatış sürenizi 1 saat öne, batıya uçuyorsanız 1 saat geç saate almanızda fayda vardır.

Eğer mümkünse uçuşunuzdan bir kaç gün öncesinde yemek saatlerinizi gideceğiniz noktadaki saatlere uygun olarak tüketmeye çalışın.

Seyahat ettiğiniz noktadaki öğün saatlerini belirleyin.

Seyahatten 4 gün önce özel anti-jet-lag diyetinize başlayın. İlk gün protein ağırlıklı bir kahvaltı ve öğle yemeği yedikten sonra, karbonhidrat ağırlıklı bir akşam mönüsü oluşturun.Kahvaltı için probiyotik yoğurt, kepekli ekmek ve light peynir veya yoğurt/süt ile hazırlanan mısır gevreği, öğle yemeği için ise salata veya haşlanmış sebze ile servis edilen ızgara tavuk/balık veya et alternatiflerini seçin.

İkindi 3-5 saatleri dışında kahve içmeyin. İkinci gün arınma programı diyebileceğimiz hafif besinler tüketmeye gayret edin, salata, taze sebze yemekleri, çorbalar, meyve ve meyve+sebze suları tüketin. Yine ikindi 3-5 saatleri dışında kahve içmeyin. 3. gün 1. gün diyetini, 4. gün ise 2. gün diyetini tekrar edin. Son gün; eğer batıya seyahat ediyorsanız kafeinli içecekleri sabah, doğuya seyahat ediyorsanız da akşam 6-11 saatleri arasında tüketin.

Gideceğiniz noktaya vardığınızda protein ağırlıklı bir öğün tüketin, ve yerel saate uygun saatlerde yeme düzenini oturtmaya gayret edin.
Uçuş sırasında dehidrasyonu (sıvı kaybını) önlemeye çalışın. Bunun için uçuş öncesi, sırası ve sonrasında bol miktardu su tüketin, kafeinli, gazlı ve alkollü içeceklerden uzak durmaya çalışın.

Dehidrasyonun jet lag semptomlarını artırdığı yönde bir çalışma olmamakla birlikte, ödem kişilerin kendilerini daha şiş hissederek rahatsız olmalarına neden olacaktır bunu önlemek için ılık-oda ısısında su tüketmeye gayret edin.

Bitki çaylarına ağırlık verin. Özellikle rahat uyku uyumanıza yardımcı olacak papatya, ıhlamur, adaçayı veya sakinleştirici çayların kombinasyonlarından oluşan karışım çaylarını tercih edin. Limon dilimi, çubuk tarçın, taze nane veya karanfil ile demlenmiş bu çaylar fazla ödem ve toksinlerin de atımına yardımcı olacaktır.

Uçuş süresince gideceğiniz yerde gece olmuşsa, uçakta uyumaya gayret edin. Öte yandan indiğiniz noktadaki yerel saat gündüz ise ne kadar yorgun ve uykulu olursanız olun uyumamaya gayret etmelisiniz.

Daha rahat uyuyabilmek adına uyku ilaçları kesinlikle almayın. Özellikle uzun uçuşlarda artan hareketsizlik, kan dolaşımının yavaşlamasına neden olurken uyku ilaçlarının alınması damar içinde tıkanıklara neden olabilmektedir.

Kan dolaşımını hızlandırmak adına gevşeme/stretching hareketleri, kısa süreli uçak içi yürüyüşleri ya da televizyonda gösterilen aerobic hareketlerine eşlik edin.

Bazı bireyler için uçuş öncesi 1 adet aspirin alınması faydalı olabilir bunun için mutlaka doktorunuza danışın.

Uyku için en yararlı yardımcılardan biri olarak düşünülen melatonin preperatlarını kullanabilirsiniz, bunun için de öncelikle doktorunuza danışın. Öte yandan bu desteklerin ne kadar etkili olacağı tartışılır, çünkü araşıtırmalar melatoninin yararlı etkileri ancak bireylerde yetersizlikleri gözlendiğinde olmuştur. Vücutta doğal olarak üretilmesi gereken melatoninin olmadığı hallerde, destek ürün olarak kullanılmasında fayda sağlanacağını da destekleyen çalışmalar mevcuttur.

3 saat ve daha uzun zaman farkı olan seyahatler sonrası herkes anti-jet lag diyeti uygulamalıdır, bu sayede metabolizmamız o noktadaki yerel saate kolaylıkla adapte olabilmektedir. Bu diyetlerin ne kadar faydalı olduğu kişisel farklılıklara, diyete uyuma değişmekle birlikte çeşitli çalışma sonuçlarına göre batıya seyahat edenlerde 7 kat, doğuya gidenlerde ise 16 kat daha az jet lag semptomu gözlendiği saptanmıştır.

Tamamen tüm semptomları silemeyecek ancak kişilerin seyahat dönemindeki yaşam kalitesini artırabilecek bu diyet ve yaşam ilkelerine özen göstermekte fayda vardır.

Kategoriler
Zayıflama&Diyet
Henüz Yorum Yok

Cevap bırakın

*

*

Benzer Konular