Hakkâri’de Katolik Papaz Olmak

Uludereli Keldani papaz Aziz Yalap’ın 1975-1985 arasında tuttuğu notlar, sadece Hakkâri’de Keldani-Katolik olmanın anlamını değil, ezen-ezilen ilişkisinin çok çeşitli boyutlarını da ortaya koyuyor. Aziz Yalap, Şırnak’ın Uludere ilçesine bağlı...
Aziz Yalap Bizim Köyün Papazıdır

Uludereli Keldani papaz Aziz Yalap’ın 1975-1985 arasında tuttuğu notlar, sadece Hakkâri’de Keldani-Katolik olmanın anlamını değil, ezen-ezilen ilişkisinin çok çeşitli boyutlarını da ortaya koyuyor.

Aziz Yalap Bizim Köyün Papazıdır

Aziz Yalap Bizim Köyün Papazıdır: Güneydoğulu Bir Keldani’nin Anıları (1975-1985) İletişim Yayınları, Mayıs 2011, 344 s.

Aziz Yalap, Şırnak’ın Uludere ilçesine bağlı ‘İşşi’ (şimdilerde ‘Onbudak’) köyünde, 1947’de doğmuş. 15 yaşında İstanbul’a Fransız Saint Louis Papaz Okulu’na gelen Yalap, İstanbul’daki çeşitli Fransız kolejlerinde orta öğretimini ve papazlık eğitimini 1970’te tamamlamış. 1975’te İstanbul’daki Saint Louis Kilisesi’nde takdis edildikten sonra, doğup büyüdüğü Asuri-Keldani köyü olan İşşi’de 1984’e kadar papaz olarak görev yapmış. 1984’te, tamamı Katolik olan köy cemaatinin yükselen şiddet ortamının etkisiyle köyü terk etmesi üzerine Aziz Yalap da İstanbul’a göç etmiş. Ardından, Türkiye’deki Keldani cemaatinin Avrupa’ya göç ettiği dönemde, eşi ve altı çocuğuyla birlikte Fransa’ya yerleşen Yalap, halen Paris’teki Keldani cemaatine papaz olarak hizmet veriyor.

Bu kısa biyografisi bile okuyanda merak uyandıran Aziz Yalap, çocukluğundan itibaren, yaşadıklarını düzenli olarak not etmiş. Oğlu Antoni’nin bir edebiyatçı titizliğiyle derlediği bu notlar, İletişim Yayınları tarafından kitaplaştırılarak, geçtiğimiz ay, Bizim Köyün Papazıdır: Güneydoğulu BirKeManinin Anıları başlığıyla yayımlandı.

Aziz Yalap’ın anıları ağırlıklı olarak 1975 ile 1985 yıllarını kapsıyor. Türkiye’de siyasal şiddetin ivme kazandığı bu on yıllık dönemi, Hakkâri-Uludere gibi, bu süreci en keskin biçimde yaşayan bir coğrafyadaki bir Keldani köyünden izlemek, müthiş ‘ezber bozucu’ bir etki yaratıyor. Etkisi günümüze kadar artarak süren söz konusu süreci bir Kürdün ve/veya Müslüman’ın değil bir Katolik Keldani’nin gözünden aktaran kitap, söylene söylene artık klişe haline gelmiş pek çok bilgiyi ya da bilgi kırıntısını yeniden sorgulamak için ne çok geçerli neden olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Baskın Oran’ın, kitap için kaleme aldığı sunuş yazısında yer alan şu cümleleri, Yalap’ın anılarının neden ‘ezber bozan’ bir nitelik taşıdığına dair bir ipucu verebilir:

“Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en karışık ve en tatsız dönemini, Anadolu’nun en talihsiz bölgesinde, Anadolu’nun en ezilen halkının gözünden izliyoruz. Çünkü tarihi ismi Tur Abdin olan Mardin-Midyat bölgesinde ataları binlerce yıldır yaşayagelmiş bu gayrimüslim vatandaşlar (E. Mahçupyan’ın anlamlı tabiriyle ‘gayrivatandaşlar’), tarih boyunca hem devlet tarafından hem de çoğunluğu oluşturan bölge Kürtleri tarafından tarifsiz ezilmişler. (…) İnsanın içi kıyılıyor okurken. Bir parça vicdanı olanların içi, demek istiyorum.”

Baskın Oran’ın verdiği ipucuyla yetinmeyip Aziz Yalap’ın anılarını okurken, sadece Hakkâri’de bir Keldani-Katolik olmanın ne demek olduğunu değil, ezen-ezilen ilişkisinin çok çeşitli ve karmaşık boyutlarını da adeta elinizle tutmuş gibi olacaksınız.

Kategoriler
Kültür&Sanat

Benzer Konular

  • Kürk Mantolu Madonna Sabahattin Ali

    Kürk Mantolu Madonna

    Yaşamın günlük akışı içinde gördüğümüz, karşılaştığımız insanların sıradan bir yaşamları olduğunu düşünürüz. Onları biraz yakından tanımaya başladığımızda ise yanıldığımızı anlarız. Öyle ki, her insanın yaşamı gerçekten bir romana ya...
  • Çocuklarımız nasıl kitap okur

    Okumak

    “Oğlum hiç kitap okumuyor“, “Çocuklarımın, ellerine, doğru dürüst kitap aldıklarını görmedim.”Danışmanlık yaşamım boyunca çok sık duydum bu sözleri anne babalardan, daha da duymaya devam edeceğim, eminim. Çocuklarımız neden okusun,...
  • Kitaptan Uyarlanan En İyi 30 Aşk Filmi

    Kitaptan Uyarlanan En İyi 30 Aşk Filmi

    Kitaptan Uyarlanan En İyi 30 Aşk Filmi aşağıda kısaca açıklanmaktadır. 30-Sevgili John; Konusu Nicholas Sparks’ın kitabından alınan filmde, orduya yeni yazılan John adlı bir gençle, Savannah adlı bir üniversite...
  • Joseph Mühlbuaer

    Bir kahve bir kitap

    Kavrulmuş kahve çekirdeklerinin kokusu, raflardan yükselen kitap kokusuna karışırken, tek düşünceniz kendinizi bir koltuğa atıp sayfaların arasına gömülmek… Alman Yahudisi Franz Mühlbauer, Çok genç yaşta henüz 15’inde ikinci dünya...