Fırat suyunda savaş ürpertisi

ABD, Ortadoğu’yu yeniden şekillendirirken, petrolün yanı sıra Türkiye’nin elindeki su kartı da masaya gelecek. İsrail’in gözünün olduğu Fırat-Dicle suyu, Irak ve Suriye için hayati önemde. Otomobilimin benzin deposu dolarken,...

ABD, Ortadoğu’yu yeniden şekillendirirken, petrolün yanı sıra Türkiye’nin elindeki su kartı da masaya gelecek. İsrail’in gözünün olduğu Fırat-Dicle suyu, Irak ve Suriye için hayati önemde.

Zeynep Göğüş

Zeynep Göğüş

Otomobilimin benzin deposu dolarken, bir taraftan da pompaya bağlı gösterge saatinde hızla büyüyen sayıları izliyorum. Birazdan yapacağım ödemenin acaba kaçta kaçı El Kaide’nin cebine gidecek?
11 Eylül 2000 tarihinde beri bu aynı soru benim gibi dünyanın pek çok ülkesinde, araçlarının benzin deposu dolarken başka insanların da kafasına takılıyor. Petro-dolarların El Kaide, Hizbullah gibi terör örgütlerini beslediğine dair derin kuşkular oluştu. 11 Eylül’ü düzenleyen El Kaidecilerin tamama yakınının Suudi Arabistan vatandaşı çıkması, özellikle Amerika’da bu ülkeye karşı büyük güven kaybına yol açtı. Terörün Ortadoğu krallarının, sultanlarının ve şeyhlerinin parasıyla beslenmesi ihtimali Amerika’nın soğukkanlılığını yitirmesindeki önemli nedenlerden biri.

Türkiye’nin iki kartı

Ortadoğu’daki Amerikan çıkarları bu kez bölgenin yeni baştan tasarlanmasını gerektiriyor. Ortadoğu’da statükoyu korumaktan vazgeçiyor Amerika.
Yeni baştan yaratılma tasarımında iki önemli kart var. Her ikisi de Türkiye bağlantılı bu iki karttan biri Kürt kartı, diğeri ise su kartı. Her iki kart da Türkiye’nin elinde, fakat işin tuhaf tarafı bu kartları oynayarak kendi lehine avantaj sağlayan ülke Türkiye değil. Tam tersine her iki kart da bugüne dek hep Türkiye aleyhine oynandı.
Kürt kartını doğru açamamanın zararlarını birlikte yaşadık. Şimdi bir kez daha aynı kartın aleyhimizde kullanılması tehlikesi var.
Ve Kürt kartı tek başına değil. Ona eşlik eden bir de su kartı var ki, Türkiye bunu da iyi oynamıyor.

ABD suyu da denetler

Irak Savaşı’na bakarken sadece petrolü ve Kürtleri görüyoruz. Oysa bu savaşın sonucunda Amerika, Irak’ı yönetmeye başlarsa, sadece petrol kaynaklarını denetim altına almakla kalmayacak. Amerika, Fırat ve Dicle’nin su kaynakları üzerinde de söz sahibi olacak.
Ortadoğu’da ciddi bir su kıtlığı var. İsrail su ihtiyacını, işgal altında tuttuğu topraklardan karşılıyor. Gerek Fırat ve Dicle boyutuyla, gerekse İsrail’in durumu nedeniyle neresinden bakarsanız bakın su meselesi Ortadoğu barış denkleminin içinde çok önemli bir yer tutuyor. Türkiye de su kartı nedeniyle bu denklemin içindeki yerini alıyor.
Petrolün öneminin giderek azaldığı bir dünyaya doğru gittiğimizi düşündüğümüzde, su kartının öneminin ne kadar artacağı da ortada.

Suriye-Irak dayanışması

Son iki yıldır Suriye ve Irak arasında su konusunda Türkiye’ye karşı bir dayanışma oluşmuştu. Türkiye’nin su zengini ülke imajı bu düşmanlıkları körüklüyor. Oysa gerçekte Türkiye su zengini olmaktan çok uzak. Kişi başına düşen kullanılabilir su varlığımıza baktığımızda, su sıkıntısı olan ülkeler arasında yer almamız doğru olur.

Su zengini değiliz

Günümüzde bir ülkenin su zengini sayılabilmesi için yılda ortalama kişi başına 10 bin metreküp su potansiyeline sahip olması gerekiyor. Türkiye’de ise kişi başına su potansiyeli sadece 3 bin 600 metreküp. Yani olması gerekenin ancak üçte biri. Türkiye bugün kullanılabilir su varlığının ancak yüzde 34’ünü kullanıyor. Sorun bunu etrafa anlatmakta.
Özetle şunu söyleyebiliriz: Türkiye bölgenin büyük hidropolitik gücü olarak görülüyor. Ortadoğu yeniden şekillenirken su paylaşımı ile ilgili sorunlar büyük önem kazanacak. Meselenin İsrail boyutu var. Suriye’nin ve Ürdün’ün su ihtiyacı önümüzdeki 20 yılda iki katına çıkacak. Irak ile Suriye halen aralarında anlaşmış durumdalar.
Suriye’nin uzun yıllar süren PKK sponsorluğu ile Türkiye’nin su gücünü kırma isteği arasındaki bağlantıyı hatırlamak durumundayız.
Ortadoğu yeniden şekillenecek. Bölgedeki geleceğe dönük tüm stratejik adımlarda su faktörü iyi değerlendirilmek durumunda.

Kategoriler
Köşe Yazıları
Henüz Yorum Yok

Cevap bırakın

*

*

Benzer Konular