Elektroskop Böyle Çalısır…

Elektroskop, temel olarak kendi üzerindeki ya da kendisine yaklaştırılan cisimlerin üzerindeki elektriksel yükü ölçmeye yarayan bir cihaz. Elektroskop, 18. yüzyılın ortalarında Fransız Jean-Antoine Nollet tarafından bulundu. Nollet, daha sonra...

Elektroskop, temel olarak kendi üzerindeki ya da kendisine yaklaştırılan cisimlerin üzerindeki elektriksel yükü ölçmeye yarayan bir cihaz. Elektroskop, 18. yüzyılın ortalarında Fransız Jean-Antoine Nollet tarafından bulundu. Nollet, daha sonra yüklü cisimler arasındaki elektrik akışına dayanarak geliştirdiği bir kuramla Paris Üniversitesi’nin deneysel fizik alanındaki ilk profesörü olmuştu.

Elektroskop Böyle Çalısır

Çalışma İlkesi

Cisimler üzerindeki elektrik yükünün varlığı, elektroskop üzerinde bulunan yaprakların birbirine yakınlaşıp uzaklaşmalarıyla kendini ortaya koyuyor. Elektroskop üzerindeki yapraklar kendi eksenleri etrafında dönecek şekilde tasarlanmıştır. Yapraklar, “-” ya da “+” yükle yüklendikleri zaman, yüklenmenin büyüklüğüyle orantılı olarak birbirlerini hareket ettirirler.

Elektroskobu nasıl kullanmalı?

Elektroskobumuza dokunup onu yüksüz hale getirelim. Eğer elektroskop “-” yüklüyse Elektroskop Böyle Çalısır 1elektroskoptan vücudumuza, “+” yüklüyse vücudumuzdan elektroskopa doğru yük akışı olur. Böylelikle elektroskop nötr hale gelir. Yüklü olduğunu düşündüğümüz cismi, elektros-kobun bas kısmına yaklaştıralım. Yaklaştırdığımız cisim “-” yüklüyse, “-” yükleri yapraklara doğru itecek ve “-” yükle yüklenen yapraklar birbirlerini itecekledir. Eğer yaklaştırdığımız cisim “+” yüklüyse, bu defa cisim elektronları yukarı, kendisine doğru çekecek ve “+” yükle yüklü kalan yapraklar yine birbirlerini iteceklerdir.

Buraya kadar, bir elektroskoba yaklaştırdığımız cismin yüklü olup olmadığını anlayabilmenin yöntemini gördük. Ama, bu koşullarda hangi yükle yüklü olduğunu, elimizde başka bir veri olmadan anlayamıyoruz.

Bu arada elektroskop başlangıçta yüklü olsaydı ve biz elektroskobun hangi yükle yüklendiğini bilmeseydik, yaklaştırdığımız cismin yükünü yine tahmin edemeyecektik. Bu koşullarda neler olabileceğini siz tahmin etmeye çalısın.

Yüklemek ya da Yüklememek!

Elektroskobu belirli bir yükle yüklemek için yükünü önceden bildiğimiz bir cisme gereksinimimiz var. Bunun için plastik bir cisim bulalım. Örneğin, bir balon isimizi görecektir. Balonu saçımıza sürtelim. Yaptığımız bu işlem sonucu saçımızdan balona doğru elektron akışı olacaktır. Balon “-” yükle, saçımız da “+” yükle yüklenecektir. Peki, neden elektron akışı saçımıza doğru değil de balona doğru olur. Bunun temel nedeni bu iki maddenin özelliklerinde yatıyor. Plastik, yapısı gereği saçımızdan daha fazla elektron çekme eğiliminde.

Elektroskop 1

Elimizde yükünü bildiğimiz bir cisim (“-” yüklü balon) olduğuna göre onu, elektroskobumuza yaklaştıralım ve neler olacağını gözlemleyelim. Bu durumda, “-” yükler yapraklara doğru itilecek ve yapraklar birbirlerini iterek açılacaklardır. Balon elektroskobun yakınındayken, bas kısmına elimizle dokunalım. Vücudumuzdan, elektroskobun “+” yüklü bas kısmına doğru bir miktar elektron akışı olacaktır. Dolayısıyla, elimizi ve balonu elektroskoptan uzaklaştırdığımızda başlangıçta nötr olan elektroskop “-” yükle yüklü olarak kalacaktır. Artık elektroskobun yükünü bildiğimize göre yaklaştırdığımız nesnenin yükünü de tahmin edebiliriz. “-” yüklü bu elektroskoba yine “-” yüklü cisim yaklaştırması yaprakların biraz daha açılmasına, “+” yüklü cisimse yaprakların kapanmasına neden olacaktır.

Elektroskop Yapalım…

Elektroskop nasıl yaılır

Kategoriler
Bilim&Teknoloji

Benzer Konular

  • Ferromanyetik bir maddeden aşağı ve yukarı spinli elek

    SPİNTRONİKTE YENİ BİR MALZEME: GRAFİN

    Doğada en yaygın elementlerden biri olan karbon sunduğu yeniliklerle bilim ve teknoloji dünyasını meşgul etmeye devam ediyor. Organik dünyanın temel yapıtaşı olmasının yanısıra, karbon atomları sadece dizilimlerini değiştirerek elmastan...