Devekuşu Türk Mutfağında

Meclis Lokantası’nın mönüsünde bile kendine yer buldu. Türkiye’de yaklaşık 35 bin devekuşu var. Japonya’da devekuşunun derisinden yapılan eşyalar statü sembolü sayılıyor. Ayrıca devekuşu eti kolesterolü en düşük et olarak...
deve-kusu-lisste-1553063373

Meclis Lokantası’nın mönüsünde bile kendine yer buldu.

Türkiye’de yaklaşık 35 bin devekuşu var. Japonya’da devekuşunun derisinden yapılan eşyalar statü sembolü sayılıyor. Ayrıca devekuşu eti kolesterolü en düşük et olarak bildiriliyor, üretime en uygun bölgeler ise Akdeniz ve Ege.

Kayıtsızlığın, umursamazlığın sembolü olan; korktuğunda kafasını kuma gömmekle suçlanan devekuşları, artık Türk mutfak kültüründe etiyle buduyla kendine yer bulmaya çalışıyor. Yüzlerce devekuşu çiftliğinde üretimleri yapılıyor; üretim süreçleri hakkında kitaplar yazılıyor, seminerler veriliyor. Üreticilerin bir araya gelip deneyimlerini paylaştığı dernekler kuruluyor, web sayfaları oluşturuluyor. Bu oluşumlardan biri de devekuşunun bilimsel üretimine gönderme yapan Akademi Devekuşu Üretim Merkezi. Akademi Devekuşu Üretim Merkezi tarafından hazırlanan devekusuonline com ise devekuşu üretimi konusunda bilgi almak ve bilgilerini paylaşmak isteyenlere ev sahipliği yapıyor. Akademi Devekuşu’nun kurucusu Hakan Yıldız ile devekuşunun Türkiye serüvenini konuştuk…

– Devekuşu’nun Türkiye macerası nasıl başladı?
Türkiye’deki serüveni 1995’lerde başladı, ama 1998’e kadar öncelikli ürün, derisiydi. Hayvan sayısının artmasıyla et üretim maliyeti düşmeye başladı. Bu düşüş, devekuşu eti üretiminin hızla artmasına yol açtı. Et şu an devekuşu üretiminde birinci ürün. Bunu deri, tüy ve yumurta izliyor. Yumurtası ayrıca dekoratif amaçlı da kullanılıyor.
– Devekuşu etini diğer et ürünlerinden farklı kılan nedir?
Yağ ve kolesterol değerinin düşüklüğü, buna karşılık enerji, protein değerlerinin yüksek olması cazip hale getiriyor. Üstelik, eti kırmızı.
– Devekuşu etinin özel bir pişirme yöntemi var mı?
Yağsız olduğu için ızgara ve tavaya uygun değil. Daha çok güveç, fırın ya da tencerede pişirilebilecek bir et. Yağsız olduğu için devekuşu eti, pişirilmeden önce zeytinyağında marine edilirse, çok daha lezzetli oluyor.
– Devekuşu etinden hangi ürünler yapılıyor?
Kıyma, kuşbaşı, biftek olarak tüketime hazırlanıyor. Türk mutfağına girdikten sonra, devekuşu etinden döner, sucuk ve pastırma da yapılmaya başlandı. Kırmızı ya da beyaz etten üretilen her ürün, devekuşu etinden de yapılabilir.
– Devekuşu etinin ortalama bir kilo fiyatı ne kadar?
Bir kesimlik kuştan, net 33-35 kg et çıkar. Kemiksiz etin kilogramı 18-25 milyon lira arasında değişen fiyatlarla satılıyor.
– Dar gelirlilerin pek ulaşamayacağı bir et öyleyse…
Evet. Devekuşu etini çoğunlukla orta ve üst düzeye mensup ailelerin tüketmesi mümkün şu an için.
– Tüyü ve derisi nasıl değerlendiriliyor?
Tüyü daha çok tekstil sektöründe kullanılıyor. Çok estetik olduğu için modacılar tercih ediyor. Daha çok sanatçılarda görmeye alıştığımız otrişler devekuşu tüyünden yapılabiliyor. Sınır yok, tamamen yaratıcılığa bağlı.
– Derisinin önemi nereden kaynaklanıyor?
Derisini değerli yapan, tüy kökleri. Tamamen doğal desen olduğu için çok özel. Örneğin Japonya’da devekuşu derisinden yapılan eşyalar, pahalılığı nedeniyle statü sembolü. Türkiye’de de devekuşu derisi ile üretilen ürünler var. Ancak henüz çok az sayıda. Bunun nedeni de derinin az miktarda olması.
– Türkiye’nin devekuşu üretiminde geldiği nokta nedir?
Aslında üretim normal seyrinde gidiyor. Dünyada da benzer bir ilerleme var. En büyük sorunumuz teknik yetersizlik. Bu durum maliyetlerin de düşmesini engelliyor. Türkiye’de teknik olarak uzman eleman bulunmadığı için devekuşu ürünleri dünyaya göre daha yüksek fiyatlandırılıyor.
– Devekuşu üretiminde öncelikli ihtiyaçlar neler?
Kuluçkahane ve ekipman gerekiyor, ama başka çiftliklerle anlaşarak da üretim yapılabilir. Etrafları tel örgü ile çevrili kamplara ihtiyaç olur. Ayrıca çiftliğin bulunduğu coğrafi bölge ne kadar ılımansa, yatırım masrafları o kadar az olur. Devekuşları yarı çöl hayvanı oldukları için, sıcak iklimleri severler. En uygun yerler Ege ve Akdeniz’in iç kısımları. Bir erkek, iki dişi için 1 dönüm arazi ideal.
– Kuşlar nasıl besleniyor ve bakımları yapılıyor?
Genellikle çiftlikler kendi yemlerini, premiks (vitamin mineral destekleyici) satın alarak ve arpa, yonca, soya fasulyesi küspesi gibi yem maddeleri ile karıştırarak hazırlamaktadır. Dengeli diyetle beslenen bir kesimlik kuşun maliyeti 100 doların altındadır. Bakımı için eğitimli bir kişinin sürekli ilgisi ve veteriner desteği gerekiyor. Geçen yıla kadar yem çok pahalıydı. Ama Güney Afrikalı bir firma Türkiye’de Kartal Kimya ile bir anlaşma yaptı. Yem sorunu da çözüldü.
Devekuşunun özellikleri
  • Devekuşu dünyada en hızlı koşan ikinci, iki ayaklı olarak birinci hayvanı
  • Dünyada yaklaşık 2 milyon devekuşu var
  • Devekuşu neredeyse tüm iklimlere uyum sağlar
  • Devekuşları başlarını toprağa gömmez
  • Devekuşu bir sezonda ortalama 50-100 arası yumurtlar
  • Devekuşu, yumurtadan çıktığında 850-950 gr, yetişkinliğinde 110-130 kg ağırlığındadır
  • Erkek siyah, dişi gri olur
  • Devekuşları 50-70 yıl yaşayabilir
  • Devekuşları genelde saldırgan değildir
  • Devekuşlarında çiftleşme vücut ağırlığı ile ters orantılıdır
Aysun Doğan
Kategoriler
Beslenme
Henüz Yorum Yok

Cevap bırakın

*

*

Benzer Konular