3-4 yaş çocuklarda hayal dünyası

Bir çocuğun yaşamı oyunsuz düşünülemez. O gün, çocuğun dünyayı ve hayatı keşfettiği en önemli araçtır. Bu yaş döneminde çocukların hayal dünyası hakkında Uzman Psikolog Gökçe Cömert bilgiler verdi. Oyun,...
3-4 yaş çocuklarda hayal dünyası

Bir çocuğun yaşamı oyunsuz düşünülemez. O gün, çocuğun dünyayı ve hayatı keşfettiği en önemli araçtır. Bu yaş döneminde çocukların hayal dünyası hakkında Uzman Psikolog Gökçe Cömert bilgiler verdi.

Oyun, çocuğun hem bilişsel hem de sosyal becerilerinin geliştiren ve sosyal ilişkilerini etkileyen bir uğraştır. Çocuk oyun sırasında bir taraftan kendi deneyimleriyle öğrenmiş olurlarken, bir taraftan da sorunlarını çözümleme fırsatı elde eder.

Oyun sırasında hareket eder, motor yeteneklerini sergiler ve enerjisini dışarı atma fırsatı yakalar. Oyunun çocuğun fiziksel gelişimine katkısının yanında, çocuğun duygusal ve sosyal gelişimine de katkısı büyüktür. Oyun sırasında duygularını özgürce dışsallaştırabilen çocuk, duygularını tanıma fırsatı elde eder. Çocuğun kendi duygularını tanıyabilmesi diğerlerinin duygularını tanımasında yardımcı olur. Birçok toplumsal kuralı oyun sırasında öğrenir. Arkadaşlarıyla oynadığı oyunda öfkesini kontrol edebilme, diğerlerinin haklarına saygı gösterme, paylaşma, iletişim kurma gibi becerilerini geliştirir. Çocuk, oyun sırasında sorular sorarak çevresinin keşfeder ve çevresiyle ilgili bilgiler elde eder, öğrendiklerini diğerlerine aktarır. Birçok kavramı oyun içerisinde öğrenir.

Oyunlar hayal dünyasını zenginleştirir 

3-4 yaş dönemi çocuklarına baktığımızda hayal güçlerinin oyunlarını ne kadar zenginleştirdiğini görebiliriz. Yeni yeni hayal ve gerçeği ayırt etmeye başlayan çocuk, bir taraftan hayali hikayeler dinlemekten ve anlatmaktan vazgeçemez. Bir gün bir prenses olup ormanda kaybolduğunu anlatabilir, diğer gün ise kötü kalpli cadıların kendisini yakalamaya çalıştığından bahsedebilir. Hayal gücü git gide zenginleşen çocuğun, oyun hayatının büyük bir kısmını almaya başlar. Artık gününün uzunca vaktini oyun oynayarak geçirecektir. Tekrar tekrar aynı oyunu oynayıp sizinle aynı hikayeyi defalarca canlandırmak isteyebilir. Her defasında hikayesinin ne kadar geliştiğini görebilirsiniz. Kendinizi bitmez bilmeyen çay-pasta servislerine ya da cadı avlarına hazırlamalısınız.

Bu dönemde en dikkat etmeniz gereken unsurlardan bir tanesi çocuğunuzun hayal gücünü ve keşfetme motivasyonunu kırmamak adına, onun oyunlarını yönlendirmemenizdir. Çocuğunuzun oyunu yönlendirmesine izin vermeniz gerekmektedir. O gün hamurlarla değil de arabalarla oynamak istiyorsa, ona izin vermelisiniz. Eminiz oyun oynarken çocuğunuzu istediğiniz binaları yapmaya, istediğiniz meyveleri satın almaya yönlendirdiğiniz olmuştur. Ancak çocuğunuzun hayal dünyasını zenginleştirmek istiyorsanız, onun keşfetmesine olanak sağlamalı ve oyunu kendi yönlendirmesine izin vermelisiniz.

Hayal dünyasına dikkat!

birçok ebeveynin içgüdüsel olarak çocuklarına yeni şeyler öğretme amacı ile oyunlarına müdahale ettiklerini ya da hayal ile gerçeğin pekiştirilmesi adına ‘öyle şey olmaz’ şeklinde uyarılar yaptıklarını biliyoruz. Ancak bu iki davranış her ne kadar ebeveynlerin ‘iyi niyetlerinden’ dolayı olsa da çocuğun hayal dünyasını körelticidir. Çocuğuz o gün sizinle uçan bir halıya binip gezmek istiyorsa ‘halılar uçamaz’ şeklindeki bilgi verici cümlelerinizi kendinize saklamalısınız. Oyun sırasında etrafından kirlenmesinden, dağılmasından endişe duyan ebeveyn ister istemez ‘onu oraya koyma dökülür’, şeklinde uyarılar yaparak çocuğun hayal dünyasının kısıtlanmasına neden olabilir. Bu durum hem çocuğun oyundan aldığı keyfi köreltecek hem de yaratıcılığını oyuna yansıtmasına engel olacaktır. Çocuğunuz için güvenli (zarar verici eşyaların ortadan kaldırıldığı) bir oyun ortamı hazırladıktan sonra, evdeki eşyaları kullanmasına olanak tanımalısınız.

Gözlemlediğim bir oyunda, kız ısrarla anne olmak istiyordu. Ancak annesi ısrarla kendisinin anne olduğunu belirtiyordu, ikili arasındaki didişme o kadar uzun sürdü ki, sonunda kız pes etti ve annesi oyunda ‘anne’ oldu. Çocuğunuzun hayal dünyasını geliştirmek istiyorsanız gerektiğinde oyunda erkek çocuk, dede hatta bebek olmaktan çekinmemeniz gerekmektedir.

TV yerine tiyatro

Televizyon, bilgisayar yerine çocuğunuzun tiyatro, drama ve küçük yaşlarda sözcüklerden daha güçlü bir anlatım aracı olan resim gibi aktivitelere yönlendirmek, hayal dünyasının gelişime katkıda bulunmamıza yardımcı olacaktır.

Bu dönemde ebeveynler bir taraftan çocuklarının zekasını geliştirmek, hem algılama hem de dikkat becerilerini arttırmak ve sözcük dağarcıklarını zenginleştirmek, diğer taraftan hayal dünyalarını da zenginleştirmek amacıyla çocuklarına hikaye okuyabilirler, içlerinde bol bol renkli resim olan kitapları tercih edin ve çocuğunuzun hayal dünyasına doğru yolculuğa başlayın.

Son olarak, unutulmaması gereken en önemli konu çocuğun gündelik hayatında yaşadığı sıkıntıları, baş etmekte zorlandığı duygulan oyuna yansıttığıdır. Çocuğunuz oyun ile korkusunun, öfkesinin üstesinden gelmeye çalışacaktır. Yaptığı bir davranıştan sonra azar işiten bir çocuğun, oyun sırasında defalarca oyuncak bebeğe kızması ve onu azarlaması kontrol edemediği sınırsız dış dünyanın kontrol edilme çabasıdır.

Kategoriler
Anne-Çocuk

Benzer Konular

  • cocukta-karin-agrisi

    Çocukta Karın Ağrısı

    Çocuklarınızın psikolojisini bazen anlamakta zorlanabilirsiniz. Fakat Sağlık konusunda anlamakta daha çok güçlük çekeceğinizin garantisini verebiliriz. Uzman bir doktordan eğitim almadıysanız ve o konu hakkında gerçekten bilgi sahibi değilseniz çocuğunuzun...
  • Çocuğuma Kitap Okumayı Nasıl Sevdirebilirim

    Çocuğuma Kitap Okumayı Nasıl Sevdirebilirim?

    Günümüzün gelişen, ilgi çekici ve eğlenceli televizyonlar ve bilgisayarlar, çocukların kitaplara ilgi duymasını daha da zorlaştırmıştır. 20-30 yıl önce çocuklara hediye olarak kitaplar verilirdi ve klasik kitap kahramanları çocukların...
  • Pozitiv valideynlik

    Pozitif Ebeveynlik

    Bebeklerle ve küçük çocuklarla konuşmanın, oyun oynamanın ve birlikte okumanın, konuşma ve sosyal becerilerini geliştirmelerine ve bunun sonucunda okula hazır olmalarına yardımcı olduğu kanıtlanmıştır. Ebeveynler ve çocuklar arasında güvenilir...
  • Narahat ana

    Narahat Ana

    Çoğu zaman annenin kaygısı çocuğun bakımının arkasında gizlidir ve bazen bu endişe büyük bir boyuta ulaşarak çocuğun gelişimini tehdit eder. Bir kadında anksiyete hamilelik sırasında başlar ve bazen çocuk...